2.EL OTO NEDEN PAHALI?

Direk şöyle desek yeridir ‘çünkü sıfır olanı pahalı’ ya da ‘ne ucuz ki?’ Bu cevap tek başına yeter görünse de yetmiyor aslında.
Sıfır araç neden pahalı? Oradan başlayalım.
Üretildiği ülkede 213 bin tl olan araç ülkemizin güzide insanlarına neden 387 bin tl ye reva görülür?
Bunun ilk ve büyük nedeni vergi toplama tercihi. Devlet oluşturduğu bütçe ile yıllık toplaması gereken vergiyi belirler. Tercih ağırlıkla tüketirken vergilendirme olduğu için araç alımı sırasında bütçe ihtiyacı karşılanmaya çalışılır. Yani 400 bin liraya dayanan orta sınıf araçların yaklaşık 200 bin lirası vergiden oluşuyor. (2020’nin ilk 7 ayında devlet otomotiv sektöründen 28.5 milyar TL gelir elde etmiş)
İkincil neden cari açık. Yani yurt dışına sattığımız ile aldığımız arasındaki eksi fark. Dışarıya sattığımızdan fazla alım yaptığımız için ortaya bir döviz sıkıntısı çıkıyor. Hükümette ihracatı arttırma faaliyeti( bu sadece istekle olacak iş değil bu arada) yerine ithalatı zorlaştırmayı seçiyor. Böylelikle cari açıkla mücadele etmiş oluyoruz!
Diğer nedenler de yine ülke gerçeğinden kopuk değil. Bir mal az ise fiyatı yukarıda oluşur kuralı tamda burada geçerli. Alıcının arttığı kadar araç parkı genişlemiyor. Pandemi nedeniyle bireysel ulaşımın öne çıkması, yani en azından evin önünde dursun niyeti bile talebi patlatıyor. Buna araç üretiminin oldukça azalması, sıfır alma imkanları olup ta yokluktan ikinci ele yönelenleri eklediğimizde alıcı çok, satıcı yok (talep fazla, arz yok!) durumu yaşanıyor.

ÇÖZÜM
Kişisel olarak bireysel ulaşımın verimsizliği ve anlamsızlığı üzerine düşünce sahibi olmama rağmen insanoğlu bir standardı keşfettiğinde kolayca bundan vazgeçmiyor. Orta sınıf bir ailenin geçen yıl 150 bin TL civarında olan aracı alabilirliği varken artık çok zor! (Bu aynı zamanda bir yılda ne kadar yoksullaştığımızı da göstermiyor mu?) Belli bir süre 15 yaşa kadar ikinci el araç ithalatına izin verilmesi arz talep dengesini tüketici lehine düzeltebilir. E tabi buna montajcı ve ithalatçı ağababaları(distribütör diyorlar) ne der ayrı konu!